2024 Nasıl Başladı?

İnşaat sektörü ve gayrimenkul birbiriyle bağlantılı iki önemli sektördür. İnşaat sektörü bina ve altyapı projelerinin tasarımını, geliştirilmesini, inşasını ve bakımını içerirken, gayrimenkul sektörü mülklerin satın alınması, satılması, kiralanması ve yönetimi ile ilgilenmektedir. Zorlu bir yılın ardından 2024'e merhaba diyen inşaat sektörü, krediye erişim zorluğu, satışlardaki düşüş, artan maliyetler ve nitelikli istihdam açığıyla mücadelesini sürdürüyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2023 yılının 11 aylık döneminde konut satışları yüzde 14,9 azalırken, inşaat maliyet endeksi yüzde 66,46 arttı. Aynı zamanda ne konut fiyatları ne de kiralar istikrara kavuştu. Endeksa verilerine göre Kasım 2023'te konut fiyatları yüzde 96 artarken, ortalama konut fiyatı 3 milyon TL'yi aştı. TÜİK verilerine göre reel kira endeksi 2023 Aralık ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 108,6 arttı.

Gayrimenkul sektöründe talep daralması genel olarak konut alım-satımında veya kiralama piyasasında yaşanan bir duruma işaret etmektedir.
Talep daralması birçok faktörden kaynaklanabilir. Bir bölgedeki ekonomik belirsizlikler, yüksek faiz oranları, artan işsizlik ya da gelir düzeyindeki düşüş gibi ekonomik faktörler talebi olumsuz etkileyebilmektedir.

İnşaat sektörünün 2023 yılını mücadeleyle geçirdiğini belirten Teknik Yapı Yönetim Kurulu Başkanı Umut Durbakalım, şu değerlendirmelerde bulundu: “Konut kredilerindeki yüksek faizler mevcut satışların istenilen düzeyde gerçekleşmesini engelliyor.

TSKB Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Makbule Yönel Maya, “Konut satışları 11 aylık dönemde toplam 1.087.349 adet ile 2015 yılından bu yana en düşük seviyesine geriledi. Böylece konut satışları 2023'te azaldı. 2023'te görülen düşüşte en dikkat çekici veri, ipotekli satışların toplam satışlar içindeki payının bugüne kadarki en düşük seviyesi olan 'ya gerilemesi oldu. 11 aylık dönemde; "İlk kez satılan konut sayısı 328 bin 299, ipotekli satılan konut sayısı 171 bin 706, iş günü başına satılan konut sayısı ise 4 bin 687 oldu."

2024 yılının önemli konularından birinin konut fiyatlarındaki hızlı artış olduğuna dikkat çeken Maya, “Yıllık nominal konut fiyat artışı yüzde 86,5 seviyesindeyken, yıllık reel konut fiyat artışı yüzde 15,6 seviyesinde olup, ortalama konut fiyat artışı yüzde 86,5 seviyesinde. Türkiye genelinde birim fiyatı 30 bin 36 TL/metrekare.” olarak gerçekleşti. "2022 yılı itibarıyla konut sahipliği oranı yüzde 56,7, kiracı oranı yüzde 27,2, 11 aylık dönemde konut satışlarındaki yıllık düşüş ise yüzde -14,9 oldu" dedi. Göç konusunun konut piyasasındaki bir diğer önemli veri olduğuna işaret eden Maya, "Son 6 yılda ortalama 200 bin net göç yaşandı.

Bu faktörler bir araya geldiğinde inşaat sektörü ve gayrimenkul birbiriyle bağlantılı ekonomik, finansal ve sosyal dinamiklere katkıda bulunuyor. Bu nedenle, bu sektörlerdeki profesyoneller genellikle piyasa eğilimlerini ve ekonomik göstergeleri dikkatle takip etmektedir.