Türkiye'de Şirket ve İşletme Kurma Süreci
Yabancı yatırımcılar Türkiye'de yürürlükteki şirketler ve yatırım mevzuatı çerçevesinde şirket kurabilir ve ticari faaliyette bulunabilirler. Kuruluş süreci seçilen şirket türüne, ortaklık yapısına ve faaliyet alanına göre değişebilir.
Gayrimenkul yatırımı ile şirket kuruluşu birbirinden ayrı süreçlerdir. Türkiye'de iş kurmayı planlayan yatırımcıların şirket kuruluşunun yanında vergi, muhasebe, çalışma izni, lisans ve sektörel yükümlülükleri de değerlendirmeleri gerekir.
Yabancılar Türkiye'de Şirket Kurabilir mi?
Evet. Genel olarak yabancı gerçek ve tüzel kişiler Türkiye'de şirket ortağı olabilirler. Bununla birlikte bankacılık, finans, yayıncılık, havacılık, denizcilik ve benzeri düzenlenmiş sektörlerde ek izin veya özel şartlar bulunabilir.
Bu nedenle şirket kuruluşundan önce yapılacak faaliyetin özel bir ruhsat, Bakanlık izni veya başka bir düzenleyici kurum onayı gerektirip gerektirmediği kontrol edilmelidir.
Türkiye'deki Başlıca Şirket Türleri
Türk Ticaret Kanunu kapsamında farklı şirket türleri bulunmakla birlikte ticari faaliyetlerde en sık tercih edilen sermaye şirketleri şunlardır:
- Limited Şirket (Ltd. Şti.)
- Anonim Şirket (A.Ş.)
Şirket türleri; sermaye yapısı, yönetim, pay devri, sorumluluk, karar alma ve bazı faaliyet alanlarındaki uygunluk bakımından farklılık gösterir.
Kuruluş aşamasında yürürlükte bulunan asgari sermaye tutarları ve ödeme kuralları ayrıca kontrol edilmelidir; bu tutarlar mevzuat değişiklikleriyle güncellenebilir.
1. Şirket Türünün ve Faaliyet Konusunun Belirlenmesi
İlk aşamada yapılacak ticari faaliyete uygun şirket türü seçilmeli ve şirketin faaliyet konusu belirlenmelidir.
Faaliyet alanının özel izin veya ruhsat gerektirip gerektirmediği de bu aşamada araştırılmalıdır.
2. Şirket Sözleşmesinin Hazırlanması ve MERSİS
Türkiye'de ticaret sicili işlemlerinde Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) kullanılmaktadır. Şirket kuruluş bilgileri ve şirket sözleşmesi ilgili sistem ve ticaret sicili prosedürleri kapsamında hazırlanır.
Ortakların gerçek veya tüzel kişi olması ve yabancı belgelerin kullanılması halinde ek belge, tercüme, apostil veya tasdik işlemleri gerekebilir.
3. Ticaret Siciline Tescil
Kuruluş belgeleri tamamlandıktan sonra ilgili Ticaret Sicili Müdürlüğünde şirket tescil işlemleri gerçekleştirilir.
Gerekli belgeler şirket türüne, ortakların statüsüne, sermaye yapısına ve faaliyet alanına göre değişebilir. Bu nedenle kuruluş tarihinde ilgili Ticaret Sicili Müdürlüğünün güncel belge listesi esas alınmalıdır.
4. Vergi İşlemleri
Şirketin kuruluşuyla bağlantılı olarak vergi kayıtları oluşturulur ve şirketin faaliyetlerine göre vergi yükümlülükleri doğar.
Kurumlar vergisi, katma değer vergisi, stopaj ve diğer vergisel yükümlülüklerin hangilerinin uygulanacağı şirketin faaliyet ve işlem yapısına bağlıdır.
Şirket kuruluşundan itibaren mali müşavir veya yetkili bir vergi uzmanıyla çalışılması, beyannamelerin ve muhasebe yükümlülüklerinin doğru yürütülmesine yardımcı olur.
5. Banka Hesabı ve Sermaye
Şirketin türüne göre sermayenin ödenme zamanı ve yöntemi farklı olabilir. Anonim ve limited şirketlerde sermaye ödeme kuralları aynı değildir.
Banka hesabı açılışında şirket belgeleri, yetkili kişilerin kimlikleri ve bankanın müşteri tanıma süreçleri kapsamında ek belgeler talep edilebilir.
6. Sosyal Güvenlik ve Çalışanlar
Şirket çalışan istihdam edecekse Sosyal Güvenlik Kurumu ve iş mevzuatı kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerekir.
Yabancı kişilerin şirket ortağı veya yöneticisi olması ile Türkiye'de fiilen çalışması aynı hukuki konu değildir. Türkiye'de çalışacak yabancılar için çalışma izni kuralları ayrıca değerlendirilmelidir.
7. İş Yeri Ruhsatı ve Sektörel İzinler
Şirketin kurulmuş olması, her ticari faaliyetin otomatik olarak başlayabileceği anlamına gelmez. Faaliyetin türüne ve iş yerine göre belediye ruhsatı, mesleki izin veya ilgili kamu kurumlarından başka onaylar gerekebilir.
Restoran, turizm, sağlık, eğitim, finans veya diğer düzenlenmiş sektörlerde özel mevzuat bulunabilir.
Şube Açmak Mümkün mü?
Yabancı bir şirket Türkiye'de gerekli şartları sağlayarak şube açabilir. Şube, ana şirketten ayrı bağımsız bir tüzel kişi değildir ve faaliyetleri ana şirketin yapısıyla bağlantılıdır.
Şube kuruluşunda ana şirkete ait karar ve belgelerin Türkiye'de kullanılabilir şekilde hazırlanması gerekebilir.
Şirket Kurarken Yabancı Belgeler
Yurt dışında düzenlenen şirket, kimlik veya temsil belgeleri için belgenin düzenlendiği ülkeye göre apostil, konsolosluk tasdiki ve Türkçe tercüme gibi işlemler gerekebilir.
Belgeler hazırlanmadan önce ilgili Ticaret Sicili Müdürlüğünün güncel kabul şartları kontrol edilmelidir.
Türkiye'de Şirket Kurmadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?
- Faaliyete uygun şirket türünü belirleyin.
- Güncel asgari sermaye ve ödeme şartlarını kontrol edin.
- Faaliyet alanının özel izin veya ruhsat gerektirip gerektirmediğini araştırın.
- Yabancı belgeler için apostil ve tercüme gereksinimlerini teyit edin.
- Vergi ve muhasebe yükümlülüklerini kuruluş öncesinde planlayın.
- Yabancı çalışan veya yönetici varsa çalışma izni durumunu değerlendirin.
- Şirket adına kullanılacak adresin faaliyet için uygunluğunu kontrol edin.
Türkiye'de Gayrimenkul Yatırımı ve Şirket
Gayrimenkul satın almak için her durumda Türkiye'de şirket kurmak gerekmez. Yabancı gerçek kişiler, kendileri için geçerli taşınmaz edinim şartlarını sağlamaları halinde şahısları adına gayrimenkul satın alabilirler.
Şirket üzerinden yapılacak gayrimenkul yatırımlarında ise şirket yapısı, vergilendirme ve faaliyet amacı ayrıca değerlendirilmelidir.
Profesyonel Destek
Şirket kuruluşu ticaret sicili, vergi, muhasebe ve gerektiğinde çalışma izni veya ruhsat süreçlerini içerdiğinden, mali müşavir ve gerektiğinde bağımsız hukuk uzmanından destek alınması faydalıdır.
Alanya Home gayrimenkul yatırımı tarafında mülk seçimi ve satın alma sürecinin koordinasyonunda yardımcı olabilir; şirket kuruluşuna ilişkin hukuki ve mali işlemler yetkili profesyoneller tarafından yürütülmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki, vergi veya muhasebe danışmanlığı niteliğinde değildir. Şirket sermayesi, kuruluş belgeleri, vergiler, çalışma izni ve ruhsat şartları değişebileceğinden güncel resmi mevzuat ve ilgili kurumların şartları esas alınmalıdır.
